Πατρίδα χωρίς εργαζόμενους δεν υπάρχει!
Υπάρχει μια λέξη που χρησιμοποιείται πολύ εύκολα και μια πραγματικότητα που συχνά ξεχνάμε να κοιτάξουμε κατάματα. Η λέξη είναι η "πατρίδα". Η πραγματικότητα είναι ο άνθρωπος που ζει μέσα σε αυτήν. Γιατί η πατρίδα δεν είναι μόνο τα σύνορα, η ιστορία, οι σημαίες, τα μνημεία και οι ένδοξες σελίδες του παρελθόντος. Είναι και το σήμερα δηλαδή ο εργαζόμενος που σηκώνεται πριν ξημερώσει, ο οδηγός που βρίσκεται καθημερινά στους δρόμους, ο οικοδόμος, ο αγρότης, ο τεχνίτης, η νοσηλεύτρια, ο υπάλληλος, ο μικρός επαγγελματίας. Είναι ο Έλληνας που με τον ιδρώτα του δημιουργεί τον πλούτο πάνω στον οποίο στηρίζεται ολόκληρη η κοινωνία.
Κι όμως, αυτός ο άνθρωπος έχει βρεθεί πολλές φορές στο περιθώριο της δημόσιας συζήτησης. Μιλάμε για ανάπτυξη, για επενδύσεις, για αριθμούς, για δείκτες και για οικονομικούς στόχους, αλλά ξεχνάμε να ρωτήσουμε κάτι πολύ απλό. Μπορεί ο Έλληνας που εργάζεται να ζήσει αξιοπρεπώς από την εργασία του; Μπορεί ένας νέος άνθρωπος που ξεκινά τη ζωή του σήμερα να νοικιάσει ένα σπίτι, να δημιουργήσει οικογένεια, να μεγαλώσει παιδιά και να αισθάνεται ότι έχει μέλλον στον τόπο του;
Όταν η απάντηση σε αυτά τα ερωτήματα γίνεται ολοένα και πιο δύσκολη, τότε δεν έχουμε μπροστά μας μόνο ένα οικονομικό πρόβλημα. Έχουμε κοινωνικό και τελικά εθνικό πρόβλημα.
Γιατί τι σημαίνει πατριωτισμός αν ο νέος Έλληνας αναγκάζεται να φύγει στο εξωτερικό επειδή δεν μπορεί να σταθεί οικονομικά στη χώρα του; Τι σημαίνει δημογραφική πολιτική όταν μια οικογένεια φοβάται το κόστος ενός δεύτερου ή τρίτου παιδιού; Τι σημαίνει κοινωνική συνοχή όταν ένας άνθρωπος μπορεί να εργάζεται ολόκληρη την ημέρα και στο τέλος του μήνα να μην μπορεί να πληρώσει το ενοίκιο, το ρεύμα και τα βασικά αγαθά;
Η εργασία δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται απλώς ως ένας αριθμός σε έναν οικονομικό πίνακα. Πίσω από κάθε εργαζόμενο υπάρχει ένας άνθρωπος, μια οικογένεια και μια ζωή. Υπάρχουν ώρες που δεν επιστρέφουν, παιδιά που μεγαλώνουν χωρίς να βλέπουν αρκετά τους γονείς τους, σώματα που τσακίζονται στην υπεργασία και άνθρωποι που φτάνουν σε ηλικία συνταξιοδότησης έχοντας δώσει στην κοινωνία δεκαετίες από τη ζωή τους.
Μια εθνική πολιτική οφείλει επομένως να ξεκινά από την αξιοπρέπεια της εργασίας. Να θεωρεί τον εργαζόμενο όχι ως αναλώσιμο κόστος παραγωγής αλλά ως βασικό πυλώνα του κοινωνικού κράτους και της εθνικής οικονομίας. Ο μισθός πρέπει να επιτρέπει στον άνθρωπο να ζει και όχι απλώς να επιβιώνει μέχρι την επόμενη πληρωμή. Η εργασία πρέπει να προστατεύεται από την αυθαιρεσία, η υπερεργασία να αμείβεται πραγματικά και η ασφάλεια στους χώρους δουλειάς να αποτελεί αυτονόητη υποχρέωση. Το ίδιο ισχύει και για τον μικρό επαγγελματία και τον παραγωγό. Ο άνθρωπος που έχει ένα μικρό κατάστημα, ένα συνεργείο, ένα φορτηγό, ένα χωράφι ή μια μικρή κτηνοτροφική μονάδα δεν είναι αντίπαλος της κοινωνίας. Είναι κομμάτι της. Όταν η γραφειοκρατία, η υπερφορολόγηση και το κόστος λειτουργίας κάνουν αδύνατη τη συνέχιση της δραστηριότητάς του, δεν χάνεται απλώς μία επιχείρηση. Χάνεται παραγωγή, εισόδημα, τεχνογνωσία και τελικά ένας ακόμη κρίκος από την κοινωνική αλυσίδα.
Το ίδιο πρέπει να ειπωθεί και για την ελληνική ύπαιθρο. Μια χώρα που εγκαταλείπει την παραγωγή της και εξαρτάται όλο και περισσότερο από εισαγωγές δεν γίνεται ισχυρότερη. Η αλιεία, η αγροτική και κτηνοτροφική παραγωγή δεν είναι απλώς μια οικονομική δραστηριότητα. Είναι στοιχείο εθνικής ασφάλειας. Η δυνατότητα ενός λαού να παράγει την τροφή του αποτελεί μορφή ανεξαρτησίας.
Και πάνω απ' όλα υπάρχει η Ελληνική Οικογένεια. Δεν μπορεί να ζητάμε από τους Έλληνες να κάνουν περισσότερα παιδιά και ταυτόχρονα να τους αφήνουμε αντιμέτωπους με ενοίκια που αυξάνονται, μισθούς που δυσκολεύονται να ακολουθήσουν το κόστος ζωής και μια καθημερινότητα γεμάτη ανασφάλεια. Το δημογραφικό δεν αντιμετωπίζεται με ευχές. Αντιμετωπίζεται δημιουργώντας συνθήκες μέσα στις οποίες ένας νέος άνθρωπος θα μπορεί να πει ότι αξίζει να μείνει, να εργαστεί, να παντρευτεί, να αποκτήσει παιδιά και να χτίσει τη ζωή του εδώ.
Αυτό είναι το κοινωνικό περιεχόμενο του πατριωτισμού. Όχι ένας πατριωτισμός των λόγων, αλλά ένας πατριωτισμός της καθημερινής ζωής. Στην πατρίδα μας πρέπει να μπορεί ο εργαζόμενος να ζει από τον μισθό του. Να μπορεί ο αγρότης να καλλιεργεί τη γη του. Να μπορεί ο νέος να αποκτήσει σπίτι. Να μπορεί η οικογένεια να μεγαλώσει τα παιδιά της χωρίς να αισθάνεται ότι κάθε νέο μέλος αποτελεί οικονομική απειλή. Να μπορεί ο ηλικιωμένος που εργάστηκε μια ζωή να γερνά με αξιοπρέπεια.
Δεν μπορεί να υπάρχει ισχυρό έθνος πάνω σε μια κοινωνία εξουθενωμένων ανθρώπων. Η οικονομική ανάπτυξη χωρίς κοινωνική δικαιοσύνη δημιουργεί αριθμούς αλλά όχι απαραίτητα ευημερία. Η εθνική ισχύς χωρίς κοινωνική συνοχή είναι εύθραυστη. Και η πατρίδα χωρίς ανθρώπους που μπορούν να ζήσουν αξιοπρεπώς μέσα σε αυτήν κινδυνεύει να γίνει απλώς ένας γεωγραφικός χώρος.
Γι' αυτό η υπεράσπιση της εργασίας, της οικογένειας, της παραγωγής και της κοινωνικής αξιοπρέπειας δεν είναι κάτι ξένο προς τον πατριωτισμό. Είναι στον πυρήνα του. Γιατί στο τέλος η πατρίδα δεν είναι μια αφηρημένη έννοια. Είναι οι άνθρωποί της. Και αν θέλουμε πραγματικά μια Ελλάδα ισχυρή, ανεξάρτητη και με μέλλον, πρέπει πρώτα να κάνουμε τον Έλληνα εργαζόμενο να αισθανθεί ότι η πατρίδα του δεν τον χρειάζεται μόνο όταν ζητά τη δουλειά και τις θυσίες του. Τον χρειάζεται, τον σέβεται και θέλει να μπορεί να ζει με αξιοπρέπεια μέσα σε αυτήν.
Πατρίδα χωρίς εργαζόμενους δεν υπάρχει. Και κοινωνία χωρίς αξιοπρέπεια δεν μπορεί να έχει πραγματικό μέλλον.
Ανδρέας Γενιάς πρόεδρος του ΕΠΚ ΙΕΡΟΣ ΛΟΧΟΣ
Το άρθρο δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Ελεύθερη Ώρα την Κυριακή 11.10.2026







