Αριστοτέλης Γκούμας. Το πρόσωπο της Βορείου Ηπείρου που χάνεται...

 

Αριστοτέλης Γκούμας. Το πρόσωπο της Βορείου Ηπείρου που χάνεται...

Υπάρχουν επέτειοι που δεν είναι απλώς μια υπενθύμιση ενός τραγικού γεγονότος. Είναι μια υπενθύμιση ενός χρέους. Δεκαέξι χρόνια συμπληρώνονται από τον θάνατο του Αριστοτέλη Γκούμα, ενός νέου ανθρώπου της Βορείου Ηπείρου, του οποίου η απώλεια άφησε βαθύ αποτύπωμα στον Ελληνισμό. Για εμάς, όμως, ο Αριστοτέλης Γκούμας δεν είναι απλώς ένα όνομα που θυμόμαστε κάθε Αύγουστο. Είναι το πρόσωπο μιας Βορείου Ηπείρου που γνωρίσαμε, περπατήσαμε και αγαπήσαμε.

Ο Ιερός Λόχος ιδρύθηκε το 2012. Από τα πρώτα κιόλας χρόνια της δράσης του στράφηκε ενεργά προς τη Βόρειο Ήπειρο. Η γεωγραφική εγγύτητα της Θεσσαλονίκης μάς έδινε τη δυνατότητα να βρισκόμαστε συχνά δίπλα στους αδελφούς μας. Δεν περιοριστήκαμε στα λόγια. Βρεθήκαμε στα χωριά τους, στα σχολεία τους, στα σπίτια τους. Διατηρήσαμε για χρόνια φροντιστήριο ελληνικής γλώσσας σε περιοχές που δεν είχαν αναγνωριστεί ως μειονοτικές και όπου τα ελληνόπουλα δεν είχαν το δικαίωμα να φοιτούν σε δημόσιο ελληνικό σχολείο. Μεταφέραμε ρούχα, φάρμακα, παιχνίδια και ό,τι άλλο μπορούσε να προσφέρει μια μικρή ανάσα στις ελληνικές οικογένειες της περιοχής.

Το μεγαλύτερο κέρδος μας, όμως, δεν ήταν αυτά που προσφέραμε. Ήταν αυτά που ακούσαμε. Καθίσαμε με ανθρώπους που μας διηγήθηκαν τις δυσκολίες που έζησαν, τις πιέσεις που δέχθηκαν και την αγωνία τους για το μέλλον του Ελληνισμού στη Βόρειο Ήπειρο. Μέσα από αυτές τις συζητήσεις καταλάβαμε πως η ιστορία δεν είχε τελειώσει με την πτώση του καθεστώτος του Χότζα. Οι προκλήσεις από το αλβανικό κράτος παρέμεναν και πολλοί Βορειοηπειρώτες εξέφραζαν τον φόβο ότι το ελληνικό στοιχείο θα αποδυναμωνόταν σταδιακά μέσα από κοινωνικές, οικονομικές και δημογραφικές πιέσεις.

Η παρουσία του Ιερού Λόχου δεν άργησε να προκαλέσει αντιδράσεις, λόγω και της παράλληλης δράσης με πορείες και συγκεντρώσεις εντός της Ελλάδας. Αρχίσαμε να βλέπουμε δημοσιεύματα σε αλβανικά ιστολόγια που χαρακτήριζαν το Κίνημά μας με βαρείς χαρακτηρισμούς. Η συνέχιση των αποστολών μας γινόταν ολοένα δυσκολότερη και, τελικά, αναγκαστήκαμε να περιορίσουμε τις επισκέψεις μας. Οι δεσμοί μας, όμως, με τη Βόρειο Ήπειρο δεν έσπασαν ποτέ.

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, γνωρίσαμε καλύτερα και την υπόθεση της δολοφονίας του Αριστοτέλη Γκούμα. Στις 12 Αυγούστου 2010, δύο χρόνια πριν ξεκινήσει η δική μας παρουσία στην περιοχή, τρεις Αλβανοί από την Αυλώνα εισήλθαν στο εμπορικό κατάστημα του 37χρονου στη Χειμάρρα και απαίτησαν να σταματήσει να μιλάει ελληνικά. Εκείνος αρνήθηκε. Ακολούθησε λογομαχία και επίθεση. Λίγες ώρες αργότερα, καθώς ο Γκούμας οδηγούσε το μηχανάκι του, οι ίδιοι δράστες τον εμβόλισαν με το αυτοκίνητό τους και πέρασαν επανειλημμένα πάνω από το σώμα του, για να βεβαιωθούν ότι είχε πεθάνει, λίγα μέτρα μακριάαπό το σπίτι του. Η δολοφονία συγκλόνισε τότε τους Βορειοηπειρώτες και απασχόλησε έντονα την ελληνική κοινή γνώμη. Για όσους από εμάς γνωρίσαμε αργότερα τους ανθρώπους εκεί, το γεγονός αυτό δεν ήταν απλώς μια παλιά είδηση. Ήταν ένα ακόμη βαθύ τραύμα σε έναν τόπο που κουβαλά ήδη πολλές πληγές.

Η μνήμη του Αριστοτέλη Γκούμα δεν πρέπει να περιορίζεται σε μια ημερομηνία. Είναι μια αφορμή να θυμόμαστε τους ανθρώπους της Βορείου Ηπείρου, την ιστορία τους, τις δυσκολίες τους και την ανάγκη να μη σβήσει η παρουσία του Ελληνισμού στις πατρογονικές του εστίες. Αυτό το χρέος αισθανόμαστε και εμείς ως Ιερός Λόχος. Όχι μόνο να θυμόμαστε, αλλά να στεκόμαστε δίπλα σε εκείνους που γνωρίσαμε, που μας άνοιξαν τα σπίτια τους και που μας έκαναν να νιώσουμε ότι η Βόρειος Ήπειρος δεν είναι μια μακρινή γωνιά του Ελληνισμού, αλλά ένα ζωντανό κομμάτι της ιστορικής του συνέχειας.

Δεκαέξι χρόνια μετά, το όνομα του Αριστοτέλη Γκούμα εξακολουθεί να μας υπενθυμίζει ότι η μνήμη δεν είναι μια τυπική διαδικασία. Είναι ευθύνη. Και όσο υπάρχουν άνθρωποι που θυμούνται, που μιλούν και που μεταδίδουν την ιστορία στις νεότερες γενιές, κανένας δεν χάνεται πραγματικά.

Η μνήμη, όμως, δεν αρκεί από μόνη της. Η "βελούδινη γενοκτονία" που συντελείται στη Βόρειο Ήπειρο —η σταδιακή αποδυνάμωση του ελληνικού στοιχείου μέσα από πιέσεις, διακρίσεις και δημογραφικές μεταβολές— δεν θα ανακοπεί με λόγια και επετείους. Πιστεύουμε ότι η μόνη ουσιαστική λύση είναι η πλήρης στήριξη από την Ελλάδα της αυτονομίας της Βορείου Ηπείρου, στη βάση των διεθνών συμφωνιών και με κάθε μέσο που απαιτείται. Ακόμη κι αν αυτό σημαίνει την ανάληψη ισχύος των όπλων, όταν όλα τα άλλα αποδειχθούν ανεπαρκή. Με την Ελλάδα να βρίσκεται σήμερα σε κατάσταση αδυναμίας και δισταγμών, τίποτε ουσιαστικό δεν μπορεί να αποδώσει. Χρειάζεται αποφασιστικότητα.

Τέλος οι Αλβανοί οφείλουν να καταλάβουν ότι η χώρα αυτή παραμένει ισχυρή και όταν θα κυβερνήσει ο Ιερός Λόχος τότε θα αλλάξουν πολλά και όχι μόνο με την παραβίαση των δικαιωμάτων των αδελφών μας. Η Αυτονομία της Βορείου Ηπείρου δεν είναι απλώς αίτημα, είναι χρέος απέναντι στην ιστορία, στη δικαιοσύνη και στη μνήμη Εθνομαρτύρων όπως ο Αριστοτέλης Γκούμας.

Ανδρέας Γενιάς  

Πρόεδρος του ΕΠΚ ΙΕΡΟΣ ΛΟΧΟΣ

Το άρθρο δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Ελεύθερη Ώρα την Κυριακή 9.8.2026